Εγώ δεν είμαι εγώ

Εγώ δεν είμαι εγώ

αλλά εκείνος

που βαδίζει πλάι μου και δεν μπορώ να δω

που κάποιες φορές τον επισκέπτομαι

και άλλες φορές τον λησμονώ

κείνος που μένει σιωπηλός καθώς εγώ μιλώ

κείνος που γλυκά τους συγχωρνά καθώς εγώ μισώ

κείνος που βγαίνει για περίπατο όταν με σφίγγει ο κλοιός

κείνος που τελικά θα μείνει όρθιος όταν εγώ πεθάνω

I am not I - Juan Ramon Jimenez
(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Αμφιβολία

Η ψυχή μου κατοικεί στης οικείας το κορμί

κι εσύ κατέχεις και το σπίτι και αυτή –

μα μερικές φορές δεν είναι περισσότερο δική σου

από έναν άγριο χαρούμενο εξερευνητή

Ένα ατίθασο και ενθουσιώδες πνεύμα

πώς δύναμαι να ξέρω πως δεν θα μετοικήσει

Ω, είμαι βέβαιη για του κορμιού την πίστη

αλλά τι εάν η ψυχή μου απιστήσει;

Doubt  - Sara Teasdale

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Η καρδιά ζητάει πρώτα τη χαρά

Η καρδιά ζητάει πρώτα τη χαρά

κι έπειτα τον πόνο να αποφύγει

και έπειτα εκείνα τα μικρά αναλγητικά

που τον εξασθενούν

κι έπειτα, να πάει για ύπνο

κι έπειτα, ει δύνατον

ζητά την άδεια του ανακριτή της

και την ελευθερία να πεθάνει

The heart asks pleasure first – Emily Dickinson

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Πες την αλήθεια μα πες την πλαγίως

Πες την αλήθεια μα πες την πλαγίως

Η επιτυχία ζώνεται σε αυτό

Λάμπει πολύ για ανήμπορους στο φως

Της αλήθειας ο ύψιστος αιφνιδιασμός

Σα να εξηγείς την αστραπή σε παιδιά

κι αργά με αυτήν να εξοικειωθούν

έτσι σταδιακά κι η αλήθεια να σπιθίζει

ειδάλλως άπαντες θα τυφλωθούν

Τell the truth but tell it slant – Emily Dickinson

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Εγώ είμαι κανείς! Εσύ είσαι ποιός;

Εγώ είμαι κανείς! Εσύ είσαι ποιός;

Είσαι κι εσύ κανένας δυστυχώς;

Άρα είμαστε δυο – μην πεις

Θα το διαδώσουνε - θα δεις

Τι θλιβερό να είσαι κάποιος

Σαν ένας βάτραχος πολύ γνωστός

Και να λες αδιάκοπα το όνομα σου

Σε έναν βάλτο ξακουστός

I'm Nobody! Who Are You? - Emily Dickinson

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Ερώτηση και απάντηση

Κάθισε γυμνός και μεθυσμένος σε ένα δωμάτιο μια καλοκαιρινή

νύχτα, παίζοντας με τη λεπίδα του μαχαιριού
στα ακροδάχτυλα του, γελώντας και ενθυμούμενος

όλα τα γράμματα που είχε παραλάβει
λέγοντας του ότι
ο τρόπος που κείνος έζησε και έγραψε για αυτόν
τον έκαναν να σταθεί στα πόδια του

όταν όλα φάνταζαν

πέρα για πέρα

απελπιστικά

τοποθέτησε την λεπίδα στο τραπέζι και

την χτύπησε με το δάχτυλο του

κι εκείνη περιστράφηκε

σε ένα αστραφτερό κύκλο

κάτω από το φως της λάμπας

ποιος στο διάολο θα με σώσει;

σκέφτηκε

και καθώς η κόψη του μαχαιριού σταμάτησε  

η απάντηση ήρθε:

θα πρέπει

εσύ να σώσεις τον εαυτό σου

εξακολουθώντας να χαμογελά

α: άναψε

ένα τσιγάρο

β: έβαλε

ένα ακόμη

ποτό

γ: έδωσε στην λεπίδα

άλλη μια

στροφή

Question and Answer – Charles Bukowski

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Ωδή στη Μοναχικότητα

Ευτυχισμένος κείνος που ποθεί και μεριμνά

τα πατρικά του στρέμματα ακόμα

χαρούμενος το φυσικό του αέρα να ανασά

εις το δικό του χώμα

Κείνος που τρέφεται με γάλα και αλευριά

και τα κοπάδια του τον ντύνουν από μόνα

τα δέντρα που το καλοκαίρι δίνουνε σκιά

φωτιά μες τον χειμώνα

Μακάριοι! εκείνοι που θα βρουν ανεμελιά

σε μέρες και σε χρόνια που φεύγουνε αέρα

σε σώμα ευρωστία, γαλήνη στα μυαλά

βαθιά σιωπή την μέρα

Βαθύς ο ύπνος τους την νύχτα· μελέτη και τ’ απλά

ανάκατα μαζί· γλυκιά ψυχής την αγωγή

και αθωότητα, που πιο πολύ βοηθά

την περισυλλογή

Γι’ αυτό ανείδωτος στα άγνωρα - πια έτοιμος

και δίχως μοιρολόγια να πεθάνω θέλω μόνο

χαμένος από τον κόσμο - και όχι πέτρινος

εκεί που θα ξαπλώνω

Ode on Solitude - Alexander Pope

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Ταυτότητα

Κάπου σ’ ένα ανεμοδαρμένο διάστημα

στη γη του λυκόφωτος και του κανενός

δυο βιαστικές μορφές συναντηθήκανε

και αλληλοκοιταχτήκαν εκτενώς

«Ποία είσαι εσύ;» ρώτησε η πρώτη

καθώς το φως γινότανε αργά σκοτάδι

«δεν ξέρω» απάντησε η δεύτερη μορφή

«εγώ μόλις πέθανα εχθές το βράδυ!»

Identity - Thomas Bailey Aldrich

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

H πίστη

Να ‘μαι εδώ – αναπνέω

εργάζομαι          

ζω

και γράφω ποίηση

(το καλύτερο για το δόσιμο της)

Ζωή – κι εγώ αγριοκοιτάζω

απέναντι σε κάθε άλλο

και μαζί με αυτό παλεύω

με όλη μου την δύναμη

Ζωή –κι εγώ φιλονικώ

αλλά δεν μου πέφτει το ηθικό

που το περιφρονούν

Όχι, ακριβώς το αντίθετο

παρόλο που κάποτε θα χάσω

τη ζωή με τα θηριώδη

χαλύβδινα νύχια της

ακόμα κι έτσι θα την έχω στην καρδιά μου

ακόμα κι έτσι

Ας υποθέσουμε πως μου περνούσαν

ενα σκοινί

γύρω από το λαιμό μου

και με ρωτούσαν γρήγορα

«Θες να ζήσεις άλλη μια ώρα;»

επιτόπου θα απαντούσα

«Λύστε!

Λύστε!

ελάτε γρήγορα λύστε

το σκοινί, παλιοκαθάρματα»

Καθώς, για την ζωή δεν υπάρχει τίποτα

να μην τολμούσα να κάνω

Θα μπορούσα να πετάξω

με ένα πειραματικό αεροσκάφος στον ουρανό·

να σκαρφαλώσω σε ένα βρυχώμενο πύραυλο

εξερευνώντας

μόνος μου στο διάστημα

μακρινούς πλανήτες

Ακόμη να νιώσω

απίστευτη χαρά

αγναντεύοντας

ψηλά     

τον γαλάζιο ουρανό

Ακόμα θα ένιωθα

απίστευτη χαρά

να είμαι ζωντανός

και να συνεχίσω να είμαι ζωντανός

Μα πρόσεξε, πες

πως παίρνεις (πόσο να πούμε)

κάτι λίγο από την πίστη μου·

Τότε θα μπορούσα να οργιστώ -

Θα εξοργιζόμουν από τον πόνο

σαν ένας πάνθηρας

που καρφώθηκε στην καρδιά

Γιατί μετά εμένα, τι θα

μου χει απομείνει;

μετά την κλοπή

θα ήμουν αλλόφρων

για να το πω απλά

κι ευθέως

θα ήμουν ένα τίποτα

Ίσως να εύχεσαι

να μπορούσες να σβήσεις

την πίστη μου

«στις καλύτερες μέρες»

την πίστη μου

πως αύριο

η ζωή θα είναι ομορφότερη

η ζωή θα είναι σοφότερη

Προσεύχεσαι, μα πως μπορείς να την διαλύσεις;

Με σφαίρες;

Όχι, αυτό είναι ανώφελο

Πάψε! δεν έχει νόημα

Η πίστη έχει πανίσχυρη πανοπλία

στο γερό μου στήθος

και οι σφαίρες – που θα μπορούσαν

να θρυμματίσουν την πίστη μου –

απλώς δεν υπάρχουν

δεν υπάρχουν!

Faith – Nikola Vaptsarov

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Ξαπλωμένος

Δεξιά ο ουρανός κι αριστερά η θάλασσα

και μπροστά στα μάτια σου το γρασίδι με τα άνθη του

ένα σύννεφο, ο δρόμος, ακολουθεί οριζόντια διαδρομή

παράλληλα στην κάθετη γραμμή του ορίζοντα

παράλληλα στον αναβάτη

ο ίππος τρέχει προς την επικείμενη πτώση του

κι ο άλλος αναρριχάται ατέρμονα

Πόσο απλά και παράξενα είναι όλα·

πλαγιάζοντας  αριστερά μου

αδιαφορώ για όλα μέσα σε αυτό το τοπίο

και αναλογίζομαι μόνο πράγματα αόριστα

πολύ αόριστα και χαρούμενα

όπως το κουρασμένο βλέμμα που περιφέρεις

μες σ’ αυτό το όμορφο καλοκαιρινό δείλι

δεξιά κι αριστερά

εδώ κι εκεί

στο παραλήρημα του ανώφελου

Lying Down - Robert Desnos

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Πριν το παιχνίδι

Κλείσε πρώτα το ένα μάτι μετά το άλλο

κρυφοκοιτάξε κάθε γωνιά του εαυτού σου

δες πως δεν υπάρχουνε καρφιά μήτε κλέφτες

δες πως δεν υπάρχουν αυγά κούκων

Κλείσε έπειτα το άλλο μάτι

κοντοκάθησε και πήδα

πήδα ψηλά ψηλά ψηλά

στην κορυφή του εαυτού σου

Εκείνος που δεν θα σπάσει σε κομμάτια

εκείνος που αρτιμελής θα μείνει και θα σηκωθεί   

Παίζει

Before The Game - Vasko Popa

Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης

Μόνος περιπλανήθηκα σα μια νεφέλη (Ασφοδίλια)

Μόνος περιπλανήθηκα σα μια νεφέλη

Παν’ από λόφους από κάμπους – πόσα μίλια

Όταν και είδα ένα πλήθος μες τα έλη

Από γενναία χρυσοπλούμιστα ασφοδίλια

Κάτω από τα δέντρα δίπλα στο ρυάκι

Λικνίζονταν και χόρευαν στο αεράκι

Όπως τα αστέρια λάμπουνε στον γαλαξία

Κι αστράφτουνε με μέγιστη διάρκεια

Εκείνα πάντα σε μιαν ατέρμονη ευθεία

Εκτείνονταν στου κόλπου εκεί την άκρια

Δέκα χιλιάδες από εκείνα είδα εγώ

Να νεύουν το κεφάλι σε θαλερό χορό

Πλάι τα κύματα χορεύανε - μα κείνα

Υπερισχύανε των αφρισμένων στη χαρά·

Ο ποιητής περσότερο ευτυχής δεν δύνα-

ται να γενεί, με μια τέτοια συντροφιά

Θωρώντας τα λοιπόν, συνειδητοποιούσα

Τι πλούσιος γινόμουνα σαν τα κοιτούσα

Όταν λοιπόν συχνά ξαπλώνω στο κρεβάτι

Γεμάτος σκέψεις ή κενός με αθυμία

Αστράφτουνε στο εσώτερικο μου μάτι

Που είναι της μοναξιάς η ευτυχία

Τότε η καρδιά πανευτυχής ανοίγει χείλια

ρουφώντας και χορεύοντας με τα ασφοδίλια

I Wandered Lonely As A Cloud (Daffodils) - William Wordsworth

Απόδοση: Γιώργος Δυνεζης

Όταν άκουσα τον περισπούδαστο αστρονόμο

Όταν άκουσα τον περισπούδαστο αστρονόμο

όταν οι αποδείξεις, οι αριθμοί τοποθετήθηκαν σε στήλες ενώπιον μου·

όταν μου παρουσίασαν γραφήματα και διαγράμματα, για να αθροίσω, να διαιρέσω και να μετρήσω

όταν εγώ καθήμενος άκουγα τον αστρονόμο να κάνει διάλεξη με το χειροκρότημα να γεμίζει την αίθουσα

Πόσο γρήγορα, κι αξήγητα, κουράστηκα και αηδίασα

ώσπου τινάχτηκα πάνω και γλίστρησα έξω – περιπλανώμενος ολομόναχος

στο μυσταγωγικό νωπό νυχτερινό αεράκι, και κάπου - κάπου

να κοιτώ ψηλά – σε απόλυτη σιωπή τα άστρα

When I Heard The Learned Astronomer - Walt Whitman

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Στη μνήμη του αδερφού μου Μιγκέλ

Αδερφέ, σήμερα κάθομαι στο τούβλινο παγκάκι του πατρικού μας

που άφησες ένα απύθμενο κενό

θυμάμαι πως παίζαμε τούτες τις ώρες και η μαμά μας άφηνε ένα χάδι

«παιδιά μου…»

Τώρα πάω να κρυφτώ

όπως έκανα παλιά, από όλες τις απογευματινές διαλέξεις, κι ελπίζω να μη με προδώσεις

μέσα στην αίθουσα, στον προθάλαμο, τους διαδρόμους.

Ύστερα κρύψου εσύ, και δεν θα σε μαρτυρήσω

Θυμάμαι γελούσαμε τότε μέχρι δακρύων

Μιγκέλ, πήγες και κρύφτηκες μια νύχτα του Αυγούστου μέχρι να ξημερώσει

αλλά αντί να καγχάσεις δυνατά ήσουν τόσο λυπημένος

και η δίδυμη καρδιά αυτών των νεκρών απογευμάτων

δεν μπόρεσε να σε βρει. Και τώρα μια σκιά πέφτει στη ψυχή μου.

Άκουσε με αδερφέ, μην αργείς. Βγες έξω, φανερώσου. Εντάξει;

Η μαμά θα ανησυχεί.

To My Brother Miguel In Memoriam - Cesar Vallejo

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Πώς να γράψετε ένα ποίημα Dada

Πάρτε μια εφημερίδα

Πάρτε κι ένα ψαλίδι

Διαλέξτε από την φυλλάδα ένα άρθρο, στο μήκος που θέλετε το ποίημα σας

Αφαιρέστε το άρθρο

Κι έπειτα κόψτε μια μία τις λέξεις που έχει το άρθρο και βάλτε τες όλες σε μια σακούλα

Κουνήστε την ελαφρά
Ύστερα βγάλτε τα κομματάκια το ένα μετά το άλλο

Και τοποθετήστε τα προσεκτικά με τη σειρά που ανακατεύτηκαν στη σακούλα.

Το ποίημα θα έχει το ύφος σας.

Αυτό ήταν όλο – είστε πια ένας γνήσιος συγγραφέας με μαγευτική ευαισθησία – παρόλο που δεν εκτιμάται από το αγοραίο κοπάδι

To make a Dadist poem - Tristan Tzara

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Ανθρώπινη φωνή

Δεν στέλνουν ο λίθος και τ’ αστέρι τη μουσική τους σε εμάς

τα άνθη μένουν σιωπηλά, τα πράγματα κρατούνε μέσα τους κάτι

κι όλα αυτά εξαιτίας μας· τα ζώα απαρνιούνται

την αθωότητα και το μυστήριο της αρμονίας των

ο αγέρας πάντα φανερώνει την αγνότητα του μόλις σ’ ένα νεύμα

κι όσο για το τραγούδι; Μόνο τα άλαλα πουλιά γνωρίζουν –

στα οποία ρίχνεις μια ακατέργαστη δέσμη σιτηρών παραμονή των Χριστουγέννων

Το να ζεις ειν’ αρκετό για αυτούς, πέρα από τις όποιες λέξεις. Αλλά εμείς…

Α! Εμείς… δεν σκιαζόμαστε μόνο στο σκοτάδι

εμείς φοβόμαστε και μες το άπλετο το φως

εμείς, δεν ακούμε τον διπλανό μας

που για εξορκισμό απεγνωσμένος

κραυγάζει τρομαγμένα: «Είναι κανείς εκεί; 

Απάντησε!»

Human Voice - Vladimir Holan

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)

Ο δρόμος που δεν επάρθη

Δυο δρόμοι ήταν χωριστοί σε χρυσαφένια δάση

τι κρίμα που δεν μπόρεσα μαζί να τους διασχίσω

κι έτσι περίμενε και κοίταζε εν αποστάσει

το βλέμμα μου έως την άκρη να τον εξετάσει·

όμως η χλόη εμπόδιζε να τον ακολουθήσω

Πήρα τότε τον άλλον, όμοια όμορφος να δείχνει

έχοντας ίσως και πολύ καλύτερες ενδείξεις:

το στρώμα απ' τα χόρτα και τα λιγοστά του ίχνη·

όμως το πέρασμα σαν έμοιαζε να προκηρύχνει

το ίδιο είναι - όποιον κι αν θελήσεις να τραβήξεις

Δυο δρόμοι απλώνονταν κείνο το πρωινό αγιάζι

και ίχνος στα χλωρά δεν φάνηκε να ξεπροβάλλει

αχ! άφησα τον πρώτο σ' άλλη μέρα να φωλιάζει!

κι ενώ ξέρω καλά πως δρόμος σ’ άλλον δρόμο βγάζει 

αμφέβαλλα αν κάποτε - πίσω γυρίσω πάλι

Θα έχω να το λέω κάποτε με στεναγμό

σαν θα περάσει ο καιρός - πολλά χρόνια μετά:

Δυο δρόμοι χώριστοι σε χρυσαφένια δάση - κι εγώ

επήρα ένα δρόμο ελάχιστα ταξιδευτό

κι ήταν αυτό που τέλος έκαμε τη διαφορά

The road not taken – Robert Frost

(Απόδοση: Γιώργος Δυνέζης)